دولت در بودجه پیشنهادی ۹۸ براي ساخت سه سد روي رودخانه تجن، اعتبار اختصاص داده است

به گزارش خبرساری بودجه 98 دولتي كه با شعار محيط زيست روي كار آمد تير خلاصي بر تجن از معدود رودهای زنده ایران است. تجن مي‌رود كه به سرنوشت تلخ و غم‌انگيز كارون دچار شود. دوباره پاي دولتي‌ها، نمايندگان مجلس و لابي‌هاي سياسي براي اجراي پروژه‌هاي سدسازي در ميان است.

اين روزها بازار رقابت ميان نمایندگان ساری و سمنان برای سدسازی روی سرشاخه‌های رود تجن بسيار داغ است.

چندي پيش خبر خروج دستور ساخت سد «فينسك» از دستور كار دولت روي رودخانه تجن موجب خرسندي جامعه محيط زيست ايران شد اما قرار است تلخ‌ترين تراژدي‌ در دولت روحاني رقم بخورد؛ دولت در پیش‌نویس بودجه 98، علاوه‌بر طرح شیرین سازی و انتقال آب دریای کاسپین، تامین اعتبار برای ساخت سه سد روی سرشاخه های رود تجن و یک سد روی سرشاخه‌های رود تالار نیز گنجانده است.

تمامي اين اتفاقات درحالي رخ مي‌دهد كه معاون رييس جمهور، كه بايد مدافع و محافظ محيط زيست ايران باشد، يكي از دوستداران سدسازي در كشور است. «آب، تاريخ هفت هزار ساله ايران‌زمين را به‌مخاطره مي‌اندازد». اين گفته معاون رييس جمهور و رييس سازمان حفاظت محيط زيست كشور است.

عيسي كلانتري بيش از ۷۰ درصد مشکلات محیط زیست كشور را مساله آب مي‌داند و اما شايد جالب باشد بدانيد كه با چراغ سبز كلانتري، هم‌اكنون سدسازان به‌جان هيركاني افتاده‌اند و هر روز خبر پروژه‌ جديد سدسازي در شمال ايران به‌گوش مي‌رسد. كلانتري كه پيش‌تر در اظهارنظري سدسازي هم خوب دانسته، هم بد و گفته است:«سدسازي در جای مناسب خوب و در جای نامناسب بد است اما در شمال کشور با سدسازی موافقم».

همين جمله كافي بود كه سرنوشت تلخ اروميه، هامون، گاوخوني، بختگان، جازموريان و خوزستان در اين منطقه تكرار شود. چرا كه يكي از دلايل بحران آبي كشور همين تفكر سازه‌اي اشتباه در مديريت منابع آبي است.

به‌گفته وزير پيشين نيرو بيش از دو برابر نياز آبي كشور تاكنون سد احداث شده است و اين آمار نشان‌دهنده عمق بحران در مديريت منابع آبي ايران است.

سدسازي خيانتي به كشور است

آخاني با اشاره به پيامد سدسازي در كشور گفت: «كشور در اين اندازه به سدسازي نياز ندارد. كلانتري به‌عنوان فردي كه معتقد است اين نوع بهره‌برداري از آب باعث نابودي تمدن ايران خواهد شد الان ديگر نبايد استثنا قايل شود.

سدهايي كه ساخته شده‌اند چندين برابر توان اكولوژيكي كشور بوده‌اند و درحال حاضر نيز بايد به‌طوركامل متوقف شوند. بايد گروه‌هاي كارشناسي را براي برداشتن سدهايي كه خطرناك هستند، تجهيز كنيم. به‌گفته وزير پيشين نيرو، در حقيقت سدهايي كه ما ساخته‌ايم دو برابر آبي است كه مي‌توانيم ذخيره كنيم. يعني از نظر منطقي، ما دو برابر توان ذخيره‌سازي آب در اين كشور سد ساخته‌ايم.

ساده‌ترين نتيجه‌گيري اين است كه بايد 50 درصد سدها را تخريب كنيم. موافقت با ساخت سد جديد ديگر توجيهي ندارد و اين خيانتي به كشور است».

روياي سدسازي در تجن

اما اين روزها به‌نظر مي‌آيد سدسازان، سوداي تجن را در سر مي‌پرورانند؛ رودخانه‌اي كه اگر پاي سدسازان به آن باز شود، سرنوشتي همچون كارون را خواهد داشت. چندي پيش ساخت سدي به‌نام «فينسك» روي تجن از دستور كار دولت خارج شد، اتفاق مباركي كه آرامش را به اين رودخانه بازگرداند اما گويا اين آرامش قبل از طوفان بوده است چراكه سدسازان عزم و اراده جدي براي تحقق روياي سدسازي روي تجن دارند. رود تجن از بلندی‌های بیش از 3200 متری البرز سرچشمه می‌گیرد و در مسیر 140 کیلومتری خود به سمت شمال از کوه‌های البرز و میانه جنگل‌های هیرکانی می‌گذرد و پس از ورود به جلگه ساری، از شرق این شهر و در نقطه ارتفاعی -25 متری به دریای خزر می‌ریزد.

6 شاخه اصلیِ سپیدرود، رود گلخواران، شیرین رود، لنگرود، گرماب‌رود و زارم رود که از بارش بر روی بیش از چهار هزار کیلومتر مربع از جنگل‌ها به وجود آمده‌اند به یکدیگر می‌پیوندند و رود خروشان تجن را شکل می‌دهند. در این میان زارم رود نزدیک‌ترین شاخه آبی تجن به دریای خزر و سپیدرود که از بلندی‌های فینسک و تلاجیم سرچشمه می‌گیرد، دورترین شاخه آبی به دریای خزر هستند.

جولان مافیای سدسازی در شمال

محمد درویش، فعال محیط زیست، معتقد است اگر ابزاری به نام سدسازی در اختیار مدیران کشور وجود نداشت، شاید خیلی زودتر به سراغ انرژی‌های خورشیدی و بادی می‌رفتیم و تن به گسترش نیروهای حرارتی برای تامین آب و یا استقرار نیروگاه‌های برق‌آبی نمی‌دادیم. در نتیجه صدها هکتار از جنگل‌های‌مان در بالا دست دریاچه سدها، قربانی نمی‌شدند و در پایین دست هم تالاب‌های زیادی نابود نمی‌شدند و حتی خود سدها فرآیند دزدی آب را تسهیل نمی‌کردند. اودر گفت‌وگو با «قانون» با اشاره به اينكه در کشوری که به طور متوسط، تبخیرش دو مترمکعب است و انباشت آب می‌تواند به هدررفت بیشتر آب کمک کند، گفت:«به نظر می‌رسد که باید همه کمک کنند که این تجربه تلخ دوباره در شمال کشور تکرار نشود. شمال کشور برخوردار از یک سد طبیعی بسیار مهم است که به تنهایی می‌تواند دست کم به اندازه نیمی از سدهای کشور آب ذخیره کند.

چرا ما این درختان و رویش‌گاه‌های ارزشمند را نابود می‌کنیم؟ مثل اتفاقی که الان در گیلان و مازندران و در حوالی سد شفارود در حال رخ دادن است. ما مدام و پیوسته در حال شنیدن خبرهایی هستیم مبنی بر ساخت سدهای جدید.

در واقع مافیای سدسازی در کشور ما که دیگر هیچ رود دره‌ای در مناطق مرکزی و جنوبی برایش باقی نمانده که سد بسازد، حالا هجوم آورده به شمال کشور تا اندک رودخانه‌هایی که هنوز وجود و حیات دارند را حیز انتفاع ساقط کنند.

بلایی که بر سر مردم خرمشهر و آبادان آمد از این منطق پیروی می‌کرد که ما نباید اجازه دهیم آب شیرین وارد عرصه‌های شور شده و نابود شود اما حالا همین مساله یک بحران اجتماعی ایجاد کرده است، اتفاقا ما باید اجازه دهیم حیات طبیعی رودخانه‌ها مثل سابق تداوم پیدا کند و این حیات طبیعی است که می‌تواند کیفیت پایدار برای زندگی مردم به وجود بیاورد».

سدهاي نابودگر در راه شمال

در حالی که بر اساس آمارهای رسمی وزارت نیرو، حجم آب های مازندران کم شده و این استان به شدت با کمبود منابع آبی روبه روست در پیش نویس بودجه 98، علاوه بر طرح شیرین سازی وانتقال آب دریای کاسپین، تامین اعتبار برای ساخت دست کم سه سد روی سرشاخه های رود تجن و یک سد روی سرشاخه‌های رود تالار نیز گنجانده شده است. 

به گفته مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران، در آمار ۱۱ ساله ۶۰۰ میلیون مترمکعب از حجم آب‌های مازندران کم شده است. حال اگر قرار باشد در بالادست رودهای تجن و تالار سدسازی شود قطعا این کاهش حجم آب در استان فوق تشدید شده و علاوه بر بروز مشکلات عدیده در حوزه کشاورزی و محیط زیست، کمبود شدید آب شرب را نیز به دنبال خواهد داشت و زمینه ساز بروز تنش‌های امنیتی و اجتماعی نیز خواهد شد.

در حالي‌كه کارشناسان می‌گویند که رقابت بین نمایندگان ساری و سمنان برای سدسازی روی سرشاخه های رود تجن، یقینا موجب تکرار فاجعه کارون و دشت خوزستان در جلگه شرقی مازندران خواهد شد. چرا که وضعیت مازندران از نظر آب، به شدت در حال بحرانی شدن است و آمارهای نگران کننده ای در این راستا ثبت شده است.

بر همین اساس شهروندان استان مازندران از نمایندگان خود در مجلس شورای اسلامی انتظار دارند که اگر به مصاحبه های مطبوعاتی و نطق های خود در مجلس در دفاع از دریای کاسپین(خزر)  اعتقاد دارند، باید هر چه زودتر برای تهیه و تصویب «طرح ممنوعیت سدسازی و انتقال آب بین حوضه ای» در سراسر کشور اقدام کنند. / قانون

روزنامه حرف مازندران گزارشی را با عنوان ' سد فینسک ، تکرار یک اشتباه ' منتشر کرد و نسبت به پیامدهای ساخت این سد در خشکسالی استان هشدار داد .

طرح ملی سد فینسک در منطقه حفاظت شده پرور بدون تایید مطالعات زیست محیطی اجرایی شد، که بیشتر آب رودخانه سفیدرود (اسپه رو) که به رودخانه تجن ساری می‌پیوست را ذخیره و به سمت سمنان منحرف می‌کند.
در صورت ساخت این سد، علاوه بر به هم خوردن تعادل محیط‌زیست منطقه حفاظت شده دودانگه و چهاردانگه تهدید حیوانات در معرض انقراض و جنگل‌ها و خشک شدن چشمه‌ها و آبشارهای این مناطق، شاهد نابودی مزارع کشت برنج و معیشت روستاییان بندبن چهاررودبار، کمرکلا، سعیدآباد و ذکریاکلا خواهیم بود.
ساخت این سد که در منطقه‌ای حساس و شکننده، با توپوگرافی پیچیده با مجاورت چهار منطقه حفاظت شده دودانگه، پرور، بولا و کیاسر واقع شده، می‌تواند آثار مخرب و جبران ناپذیری را به این مناطق و روستاهای هم‌جوار این سد وارد کند.
مسئولان سمنان به جای اندیشیدن به توسعه ناپایدار شهر سمنان به حفظ ذخیره‌گاه‌های طبیعی و بکر منطقه خود باشند. منطقه فینسک در گذشته جزیی از مازندران بوده و هم‌اکنون با سو مدیریت سیاسیون اهل سمنان، کمر به نابودی خود و مازندران بستند و پوزخندی به سد شهید رجایی ساری می‌زنند و آبش را از بالادست قطع می‌کنند. آیا مسئولان مازندران بیدارند؟
اگر آب از مازندران به سمنان برود آیا بازگشتی وجود خواهد داشت؟ اگر اندکی به چرخه زیست محیطی توجه کنیم می‌توان دریافت که آب در مازندران پس از تبخیر به شکل بارش باران برمی گردد در حالی که وقتی وارد سمنان شود بازگشتی ندارد و اگر همینطور از آب مازندران برداشت کرده به کویر ببریم فقط هزینه کرده و آب را هدر می‌دهیم و مازندران نیز همانند خود سمنان خواهد شد .
در این زمان آیا مسئولان مازندران راه‌ حلی برای سرسبزی دوباره این خاک دارند؟ چرا مسئولان مازندران برای دفاع از غارت آب خود کاری نمی‌کنند؟ چطور سمنان را خدا سرزمینی خشک خلق کرد و مسئولان سمنانی در حال غارت آب از مازندران برای آنجا هستند اما مسئولان مازندران برای حفظ و صیانت از این نعمت خدادادی هیچ واکنش و دفاعی نمی‌کنند.
مسئولان مازندرانی خود می‌بینند که استانشان سالیان سال در زمینه کشاورزی فعال بوده اما خودشان نیز با کمبود آب مواجه هستند در حالی که هیچ اقدامی انجام نمی‌دهند.
امید است که مسئولان آب منطقه‌ای استان مازندران برای حفظ و صیانت از آب استان تلاش جدی‌تری را اتخاذ کنند.
محمدرضا محمودی معاون بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب استان مازندران طی گفت و گویی، اظهار کرد: در زمینه انتقال آب بین حوزه‌ای دولت تصمیم می‌گیرد و باید هر طرحی که اجرا می‌شود، مشکلات زیست محیطی ایجاد نکند.
محمودی افزود: باید از اجرای طرح‌های انتقال آب در زمینه انتقال بین حوزه‌ای درس گرفت به طور مثال آب زاینده‌رود به یزد انتقال پیدا کرد و در حال حاضر مشکلات زیست محیطی در اصفهان ایجاد شد بنابراین باید با تجربیات اجرای چنین طرحهای زیان بار این اقدامات را تکرار نکنند که حوزه‌ای را از بین ببرند تا حوزه دیگری را آبدار کنند.
وی تصریح کرد: هر چند در استان‌ها معمولا مدیریت مصرف به جای انتقال بین حوزه‌ای اعمال می‌شود اما ظاهرا به درستی اجرایی نشد.
معاون بهره‌برداری شرکت آب و فاضلاب استان مازندران، عنوان کرد: اگر منطقه‌ای می‌خواست دارای آب باشد خود خداوند در آن منطقه باران را فراوان و آنجا را سرسبز می‌کرد و اگر جریان آبی از حوزه‌ای به حوزه دیگر ایجاد می‌شد خود نظام هستی این کار را انجام می‌داد و نیازی به بندگانش نبود و در صورتی که نظام طبیعت را از ساختمان اصلیش به هم بزنیم خود آن حوزه دچار مشکل خواهد شد اما با توجه به این که ایران در حال رفتن به سمت خشکی است و انتقال آب بین حوزه‌ای نیز در این کشور مشکلاتی ایجاد کرده در این زمینه باید حساسیت بیشتری نشان داد.
انتقال آب بین حوزه‌ای از سد فینسک به سمنان نیز در آینده با توجه به اینکه خود استان مازندران در زمینه آب با بحران کشاورزی مواجه است این اقدامات وزارت نیرو خارج از بخش زیست محیطی بوده و تنها در حال صرف هزینه و بودجه هنگفت هستند در حالی که می‌توان این بودجه را در راستای تولید محصولات مهمی بکار برد که نیاز به آب نباشد.

    ostandari

    farmandari

    ecity

فید خوراک

HTML 5شما میتوانید با استفاده از RSS ما به جدیدترین خبرها در وب سایت خود دسترسی داشته باشید